७२ वर्षपछि स्विट्जरल्यान्डको पुनरागमन, गोल्डेन बुटको दौड थप रोमाञ्चक

विराटनगर, २४ असार । फिफा विश्वकप २०२६ को अन्तिम–१६ चरणको अन्तिम खेलले पनि फुटबल समर्थकलाई निराश बनाएन। क्यानडाको भ्यानकुभरस्थित बीसी प्लेस स्टेडियममा सम्पन्न रोमाञ्चक भिडन्तमा स्विट्जरल्यान्डले कोलम्बियालाई पेनाल्टी सुटआउटमा ४–३ ले पराजित गर्दै ७२ वर्षपछि पहिलो पटक विश्वकपको क्वार्टरफाइनलमा स्थान सुरक्षित गर्यो। निर्धारित ९० मिनेट र अतिरिक्त ३० मिनेटसम्म दुवै टोलीले गोल गर्न नसकेपछि खेलको निर्णय पेनाल्टी सुटआउटबाट भएको थियो। निकै संयमित र रणनीतिक खेल प्रस्तुत गरेको स्विट्जरल्यान्डले निर्णायक क्षणमा मानसिक रूपमा आफूलाई बलियो सावित गर्यो। रुबेन भार्गासले अन्तिम निर्णायक पेनाल्टीलाई गोलमा परिणत गर्दै स्विस समर्थकलाई ऐतिहासिक खुसी दिलाए।

सन् १९५४ मा आफ्नै भूमिमा आयोजित विश्वकपमा क्वार्टरफाइनल पुगेपछि स्विट्जरल्यान्डले त्यसयता समूह चरण र अन्तिम–१६ को बाधा पार गर्न सकेको थिएन। १३औँ पटक विश्वकप खेलिरहेको टोलीका लागि यसपटकको यात्रा भने इतिहासकै सबैभन्दा सफलमध्ये एक बनेको छ। स्विट्जरल्यान्डको सफलताको मुख्य आधार अनुशासित रक्षा, धैर्यपूर्ण खेलशैली र दबाबमा पनि संयम कायम राख्ने क्षमता बनेको छ। नकआउट चरणमा उनीहरूले बलियो कोलम्बियालाई गोल गर्न नदिई अन्ततः पेनाल्टीमा पराजित गरे।

कोलम्बियाको साहसिक प्रदर्शन पनि पर्याप्त भएन

नतिजाले स्विट्जरल्यान्डलाई मुस्कान दिएको भए पनि खेलको अधिकांश समय कोलम्बियाले नै नियन्त्रणमा राखेको थियो। बल नियन्त्रण, आक्रमण निर्माण र अवसर सिर्जनामा दक्षिण अमेरिकी टोली प्रभावशाली देखिएको थियो। अतिरिक्त समयमा जोन लुकुमीको हेडर क्रसबारमा लाग्दा कोलम्बिया निकै दुर्भाग्यशाली बन्यो। त्यसपछि जामिन्टन क्याम्पाजले खेलकै उत्कृष्ट अवसर गुमाए। गोलका थुप्रै अवसर सिर्जना गरे पनि फिनिसिङ कमजोर रहँदा उनीहरूले त्यसको ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्यो। पेनाल्टी सुटआउटमा जुआन क्विन्टेरो, जामिन्टन क्याम्पाज र लुइस डियाजले गोल गरे पनि डेभिन्सन सान्चेज र कुचो हेर्नान्डेजले अवसर सदुपयोग गर्न सकेनन्। यता स्विट्जरल्यान्डका ग्रानिट जाका, जेकी आम्दुनी, सेड्रिक इटेन र रुबेन भार्गासले कुनै गल्ती नगरेपछि स्विस टोली विजयी बन्यो। हारपछि कोलम्बियाली खेलाडीहरू मैदानमै भावुक बने। समर्थकहरूको उल्लेख्य उपस्थितिबीच उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे पनि अन्तिम नतिजा आफ्नो पक्षमा पार्न नसक्नु उनीहरूका लागि निकै पीडादायी बन्यो।

चार क्वार्टरफाइनल, चार फरक कथा

अन्तिम–१६ का सबै खेल सकिएसँगै विश्वकपको उपाधि यात्रामा अब आठ टोली मात्र बाँकी छन्। प्रत्येक क्वार्टरफाइनलको आफ्नै इतिहास, प्रतिस्पर्धा र विशेषता रहेको छ। सबैभन्दा पहिले साविक उपविजेता फ्रान्स र अफ्रिकी च्याम्पियन मोरक्को आमनेसामने हुनेछन्। चार वर्षअघि कतार विश्वकपको सेमिफाइनलमा पनि यी दुई टोलीबीच भेट भएको थियो। त्यसबेला फ्रान्सले २–० को जित निकाल्दै लगातार दोस्रो पटक फाइनल पुगेको थियो। यसपटक मोरक्को त्यही हारको बदला लिने लक्ष्यसहित मैदान उत्रनेछ। अर्को खेलमा सन् २०१० को विश्वविजेता स्पेन र बलियो युरोपेली टोली बेल्जियम भिड्नेछन्। स्पेन १६ वर्षपछि विश्वकपको क्वार्टरफाइनल पुगेको हो भने बेल्जियम आठ वर्षपछि अन्तिम आठमा फर्किएको छ। अनुभवी र युवा खेलाडीको उत्कृष्ट मिश्रण भएकाले यो खेल निकै प्रतिस्पर्धात्मक हुने अपेक्षा गरिएको छ। तेस्रो क्वार्टरफाइनलमा यसपटकको सबैभन्दा ठूलो सनसनी नर्वेले इंग्ल्याण्डको सामना गर्नेछ। २८ वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएको नर्वेले पाँच पटकको विश्वविजेता ब्राजिललाई पराजित गर्दै विश्व फुटबललाई चकित पारेको थियो। चौथो सहभागितामै पहिलो पटक क्वार्टरफाइनल पुगेको नर्वे अहिले उपाधि दाबेदारकै रूपमा हेरिन थालेको छ। अन्तिम क्वार्टरफाइनलमा भने सबैको ध्यान अर्जेन्टिना र स्विट्जरल्यान्डको भेटमा केन्द्रित हुनेछ। एकातिर लगातार दोस्रो उपाधि जित्ने लक्ष्य बोकेको साविक विजेता अर्जेन्टिना छ भने अर्कोतर्फ सात दशकपछि इतिहास रचिरहेको स्विट्जरल्यान्ड।

मेस्सी, एम्बाप्पे, हालान्ड र केनबीच गोल्डेन बुटको प्रतिस्पर्धा

विश्वकपको उपाधि जत्तिकै चर्चामा रहेको अर्को व्यक्तिगत पुरस्कार हो– गोल्डेन बुट। यसपटकको प्रतिस्पर्धा पछिल्ला विश्वकपभन्दा अझ रोमाञ्चक बनेको छ। अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेस्सी आठ गोलसहित शीर्ष स्थानमा छन्। फ्रान्सका कप्तान केलियन एम्बाप्पे र नर्वेका स्टार एर्लिङ हालान्ड समान सात गोलसहित पछ्याइरहेका छन्। इंग्ल्याण्डका कप्तान ह्यारी केन पनि बलियो दाबेदारका रूपमा छन्। विश्व फुटबलका लगभग सबै ठूला व्यक्तिगत पुरस्कार जितिसकेका मेस्सीका लागि गोल्डेन बुट भने अझै अपूरो सपना बनेको छ। सन् २०२२ मा विश्वकप जित्दा उनले सात गोल गरेका थिए। यसपटक भने आठ गोलसहित उनी पुरस्कार जित्ने सबैभन्दा बलिया दाबेदार बनेका छन्। यदि अर्जेन्टिना सेमिफाइनल र फाइनलसम्म पुग्यो भने मेस्सीले गोल संख्या अझ बढाउने अवसर पाउनेछन्। तर एम्बाप्पे, हालान्ड र केन पनि उत्कृष्ट लयमा रहेकाले अन्तिम क्षणसम्म प्रतिस्पर्धा जारी रहने निश्चित छ।

उपाधि यात्रा थप कठिन 

क्वार्टरफाइनलसम्म आइपुग्दा कुनै पनि टोलीलाई कमजोर मान्ने अवस्था छैन। प्रत्येक टोलीले आफ्नो क्षमता प्रमाणित गरिसकेको छ। पूर्वविजेता राष्ट्रहरूको अनुभव, नयाँ टोलीहरूको आत्मविश्वास र विश्वस्तरीय खेलाडीहरूको उपस्थितिले अबका प्रत्येक खेल फाइनलसरह हुने अपेक्षा गरिएको छ।  साविक विजेता अर्जेन्टिना उपाधि रक्षा गर्ने अभियानमा छ। फ्रान्स लगातार दोस्रो उपाधिको खोजीमा छ। स्पेन पुरानो गौरव फर्काउने लक्ष्यमा छ भने इंग्ल्याण्ड ६० वर्ष लामो उपाधि खडेरी अन्त्य गर्न चाहन्छ। यता मोरक्को फेरि अफ्रिकी फुटबलको इतिहास कोर्ने योजनामा छ। नर्वे पहिलो सहभागितामै विश्व फुटबलको नयाँ शक्ति बन्ने सपना देखिरहेको छ। बेल्जियमको स्वर्णिम पुस्ता अन्तिम पटक ठूलो सफलता खोज्दै छ भने स्विट्जरल्यान्डले ७२ वर्षपछि प्राप्त अवसरलाई ऐतिहासिक उपलब्धिमा बदल्ने लक्ष्य राखेको छ। विश्वकप अब निर्णायक मोडमा पुगेको छ। एउटा हारले सपना समाप्त हुनेछ भने एउटा जितले इतिहास लेख्ने अवसर दिनेछ। त्यसैले अबका चार क्वार्टरफाइनल भिडन्त केवल खेल मात्र होइनन्, इतिहास र भविष्यबीचको संघर्ष पनि हुनेछन्। विश्व फुटबलका करोडौं समर्थकको नजर अब ती ९० मिनेटमा हुनेछ, जहाँ केही टोलीले आफ्नो गौरव जोगाउनेछन् भने केहीले नयाँ इतिहास रच्नेछन्।