मेस्सी गोल्डेन बुटको सबैभन्दा बलियो दाबेदार, टुचेलको रणनीति विवादमा

विराटनगर, ३२ असार । इङ्ग्ल्यान्डविरुद्धको सेमिफाइनलमा गोल गर्न नसके पनि अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेस्सी खेलका सबैभन्दा प्रभावशाली खेलाडी सावित भए। उनले अर्जेन्टिनाका दुवै गोलमा निर्णायक असिस्ट गर्दै टोलीलाई हारको मुखबाट निकालेर लगातार दोस्रो पटक विश्वकप फाइनलमा पुर्‍याए। खेल सकिन पाँच मिनेट बाँकी रहँदासम्म पराजयतर्फ उन्मुख देखिएको अर्जेन्टिनालाई मेस्सीकै सिर्जनात्मक खेलले पुनर्जीवित गर्‍यो। एन्जो फर्नान्डेजको बराबरी गोलदेखि लाउटारो मार्टिनेजको इन्जुरी समयमा आएको विजयी गोलसम्म मेस्सीले देखाएको दृष्टि, पास र नेतृत्वले उनी अझै पनि विश्व फुटबलका उत्कृष्ट खेलाडीमध्ये एक रहेको प्रमाणित गर्‍यो। सेमिफाइनलपछि व्यक्तिगत अवार्डको प्रतिस्पर्धामा पनि मेस्सी थप मजबुत बनेका छन्। विश्वकपभर निरन्तर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका उनी गोल्डेन बुट र गोल्डेन बल दुवैका प्रमुख दाबेदारका रूपमा उभिएका छन्। इङ्ग्ल्यान्डविरुद्ध दुई असिस्ट थपेपछि उनले फ्रान्सका कप्तान केलियन एमबाप्पेलाई असिस्टमा उछिनेका छन्। दुवै खेलाडीले समान आठ गोल गरे पनि मेस्सीको असिस्ट संख्या चार पुगेको छ भने एमबाप्पेको तीनमा सीमित छ। गोल बराबर भएको अवस्थामा असिस्टलाई पनि निर्णायक आधार मानिने भएकाले अहिले गोल्डेन बुटको दौडमा मेस्सी अगाडि देखिएका छन्।

यद्यपि प्रतिस्पर्धा अझै सकिएको छैन। फ्रान्सले तेस्रो स्थानका लागि इङ्ग्ल्यान्डसँग खेल्न बाँकी छ भने अर्जेन्टिनाले उपाधिका लागि स्पेनसँग फाइनल खेल्नेछ। त्यसैले एमबाप्पेले तेस्रो स्थानको खेलमा गोल संख्या बढाउने अवसर पाउनेछन् भने मेस्सीसँग फाइनलमा आफ्नो अग्रता अझ मजबुत बनाउने मौका हुनेछ। तर वर्तमान अवस्था हेर्दा गोल्डेन बुट जित्ने सम्भावना सबैभन्दा बढी मेस्सीकै देखिएको छ। यस विश्वकपमा मेस्सीले व्यक्तिगत रूपमा पनि एकपछि अर्को कीर्तिमान बनाइरहेका छन्। सेमिफाइनलसँगै उनले विश्वकप इतिहासमा सर्वाधिक ३३ खेल खेल्ने खेलाडीको कीर्तिमानलाई अझ अगाडि बढाएका छन्। त्यस्तै उनले विश्वकपमा २१ गोल र ११ असिस्ट पुर्‍याउँदै दुवै विधामा नयाँ इतिहास रचेका छन्। नकआउट चरणमा लगातार उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै उनले कठिन परिस्थितिमा पनि टोलीलाई जित दिलाउने आफ्नो क्षमता पुनः प्रमाणित गरेका छन्।

सन् २०२२ मा अर्जेन्टिनालाई विश्व च्याम्पियन बनाउँदा मेस्सीले गोल्डेन बल जितेका थिए। त्यसअघि २०१४ मा पनि अर्जेन्टिनालाई फाइनलसम्म पुर्‍याउँदा उनी प्रतियोगिताका उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका थिए। दुई पटक गोल्डेन बल जित्ने विश्वकै पहिलो खेलाडी बनेका मेस्सी अहिले तेस्रो पटक पनि उक्त अवार्ड जित्ने बलियो सम्भावना बोकेर अघि बढिरहेका छन्। यदि फाइनलमा पनि उनले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे भने विश्वकप इतिहासमा उनको नाम झन् स्वर्णिम बन्नेछ। अर्कोतर्फ इङ्ग्ल्यान्डको हारसँगै मुख्य प्रशिक्षक थोमस टुचेलमाथि तीव्र आलोचना सुरु भएको छ। १–० को अग्रता लिएपछि टोलीलाई थप रक्षात्मक बनाउने निर्णयले अन्ततः उल्टो परिणाम दिएको भन्दै खेलविश्लेषक र पूर्वखेलाडीहरूले उनको रणनीतिमाथि प्रश्न उठाएका छन्। गोर्डनको गोलपछि इङ्ग्ल्यान्डले बल नियन्त्रण पूर्ण रूपमा अर्जेन्टिनालाई सुम्पियो। त्यसपछि मेस्सीले खेलको गति नियन्त्रण गर्न थाले र अर्जेन्टिनाले लगातार आक्रमण बुन्दै अन्ततः खेल उल्टाइदियो।

हारपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै टुचेलले आफूले ब्याक–फाइभ प्रणाली अपनाउनुको उद्देश्य रक्षालाई थप मजबुत बनाउनु रहेको बताए। अर्जेन्टिनाका आक्रमणकारीलाई खुला स्थान नदिन र हावामा बलियो बन्न रक्षात्मक परिवर्तन गरिएको उनको भनाइ थियो। तर बराबरी गोल खाएपछि टोली अत्यधिक निष्क्रिय बनेको स्वीकार गर्दै उनले त्यसबाट पाठ सिक्नुपर्ने बताए। टुचेलले आफ्नो टोली जितको निकै नजिक पुगे पनि निर्णायक क्षणमा खेल नियन्त्रण गर्न नसकेको स्वीकार गरे। उनले आगामी युरोपियन च्याम्पियनसिपका लागि यस हारबाट धेरै सिकाइ मिल्ने प्रतिक्रिया दिए। तर समर्थक र विश्लेषकहरूले भने उनको स्पष्टीकरणलाई पर्याप्त मानेका छैनन्।

चर्चित खेलविश्लेषक रोब डोर्सेटले सेमिफाइनलमा टुचेलले गरेको खेलाडी परिवर्तन नै हारको प्रमुख कारण भएको टिप्पणी गरेका छन्। उनका अनुसार अग्रता लिएपछि टोलीलाई अत्यधिक रक्षात्मक बनाउँदा अर्जेन्टिनाले सहज रूपमा बल नियन्त्रण गर्न पायो। खेलको लय परिवर्तन भइसकेपछि पनि टुचेलले आक्रमणतर्फ फर्कने साहस नगरेको भन्दै उनले त्यसलाई रणनीतिक भूलू को संज्ञा दिएका छन्।

यता अर्जेन्टिनाका प्रशिक्षक लियोनल स्कालोनीको प्रशंसा भने विश्वभर भइरहेको छ। टोली एक गोलले पछि परेका बेला पनि उनले आत्तिनेभन्दा धैर्यपूर्वक आक्रमणलाई निरन्तरता दिए। समयअनुसार गरिएका खेलाडी परिवर्तन, मेस्सीलाई स्वतन्त्र भूमिका दिने रणनीति र अन्तिमसम्म आक्रमण नछोड्ने मानसिकताले अर्जेन्टिनालाई ऐतिहासिक जित दिलायो। यही कारण स्कालोनी आधुनिक फुटबलका सफल प्रशिक्षकमध्ये एकका रूपमा स्थापित हुँदै गएका छन्। अब सम्पूर्ण ध्यान आइतबार हुने विश्वकप फाइनलमा केन्द्रित भएको छ। एकातर्फ युरोपियन फुटबलको शक्तिशाली टोली स्पेन छ भने अर्कोतर्फ उपाधि रक्षा अभियानमा रहेको अर्जेन्टिना। स्पेनले सेमिफाइनलमा फ्रान्सलाई पराजित गर्दै फाइनल यात्रा तय गरेको थियो भने अर्जेन्टिनाले इङ्ग्ल्यान्डमाथि अविस्मरणीय पुनरागमन जित निकाल्यो। दुवै टोली उत्कृष्ट लयमा रहेकाले फाइनल उच्चस्तरीय प्रतिस्पर्धात्मक हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अर्जेन्टिनाका लागि यो केवल अर्को फाइनल मात्र होइन, इतिहास रच्ने अवसर पनि हो। सन् २०२२ मा ३६ वर्षको उपाधि खडेरी अन्त्य गरेको टोली अहिले लगातार दोस्रो पटक विश्व च्याम्पियन बन्ने लक्ष्यमा छ। त्यस्तै मेस्सीका लागि पनि यो करियरको अर्को ऐतिहासिक अध्याय बन्न सक्छ। यदि अर्जेन्टिनाले उपाधि जित्यो र मेस्सीले गोल्डेन बुट वा गोल्डेन बल जित्न सफल भए भने विश्व फुटबल इतिहासमा उनको विरासत अझ उचाइमा पुग्नेछ। विश्व फुटबलका करोडौं समर्थकको नजर अब एउटै खेलमा केन्द्रित छ—स्पेन र अर्जेन्टिनाबीचको उपाधि भिडन्त। एकातिर नयाँ पुस्ताको तीव्र गतिमा खेल्ने स्पेन छ भने अर्कोतिर अनुभव, संयमता र मेस्सीको जादु बोकेको अर्जेन्टिना। अन्ततः विश्वकपको सुनौलो ट्रफी कसले उचाल्नेछ भन्ने प्रश्नको उत्तर अब फाइनलको ९० मिनेट, वा आवश्यक परे अतिरिक्त समय र पेनाल्टी सुटआउटले दिनेछ।